Leven met atopische dermatitis – Welke invloed heeft het op de slaap en de levenskwaliteit?

Dit artikel is nagelezen en gevalideerd door Dr. Samira Baharlou, medisch adviseur.

Atopische dermatitis heeft een aanzienlijke fysieke en psychische invloed op het leven van mensen met deze aandoening. In dit artikel wordt bekeken wat de ziekte zo belastend maakt om mee te leven. We vatten de resultaten samen van onderzoek naar het verband tussen atopische dermatitis, te weinig slapen en de negatieve psychologische impact. Vervolgens geven we suggesties voor de manier waarop de huid kan worden verzacht en gekalmeerd om de algemene levenskwaliteit te verbeteren.

Een atopische huid kan overal op het lichaam voorkomen. De plaats ervan kan afhankelijk zijn van de leeftijd. Maar waar het ook ontstaat, de huid wordt droog, rood, prikkelbaar en jeukt. Je kunt meer te weten komen over de plaatsen die het vaakst zijn aangedaan door atopische dermatitis door onze artikelen Atopische dermatitis op het lichaam – Ongemakken verlichten en Atopische dermatitis in het gezicht te lezen.

Atopische dermatitis wordt gekenmerkt door twee fasen:

• de acute fase waarin de huid ontstoken is, het ergst jeukt en het meest prikkelbaar is;
• de niet-acute periode tussen de opflakkeringen wanneer de huid het kalmst is.

Je kunt meer te weten komen over de twee fasen door onze artikelen Atopische dermatitis begrijpen en De tekenen van flare-ups herkennen en hiermee omgaan te lezen.

De acute fase is het moeilijkst om mee om te gaan, ongeacht de leeftijd van degene die deze fase doormaakt. De natuurlijke reactie op een jeukende huid is krabben, maar het gekrab maakt alles alleen maar erger. Het verspreidt bacteriën, maakt de jeuk intenser en kan de huid beschadigen. Om meer te weten te komen over de fase met een opflakkering, kun je het artikel De tekenen van flare-ups herkennen en hiermee omgaan lezen.

Maar de effecten van een opflakkering gaan verder dan de fysieke effecten die op de huid te zien zijn:

Overdag: de jeukende huid kan iemand verhinderen om zich ergens anders op te concentreren: kinderen met atopische dermatitis kunnen moeite hebben om zich te concentreren op school en volwassenen hebben moeite om zich te concentreren op het werk. Het kan voor kinderen onmogelijk zijn om volledig deel te nemen aan alle activiteiten van het dagelijks leven (bij sommigen kan bijvoorbeeld chloor in zwembaden een reactie uitlokken waardoor ze maar beperkt kunnen meedoen). Sommige gevallen van atopische dermatitis bij volwassenen, zoals atopische dermatitis op de handen, kunnen bepaalde beroepsactiviteiten onaangenaam, moeilijk of zelfs onmogelijk maken. Je kunt er meer over te weten komen door ons artikel Atopisch handeczeem: oorzaken en behandelen te lezen.

‘s Nachts: mensen met atopische dermatitis kunnen moeite hebben om in slaap te vallen en worden ’s nachts vaak wakker met jeuk. Onderzoek wijst erop dat 60% van de mensen met atopische dermatitis een tekort aan slaap heeft door de jeuk en pijn.¹ Dit slaaptekort kan een aanzienlijke impact op het algemene humeur, de gezondheid en de ontwikkeling hebben. En, zoals alle ouders wel zullen weten, is het zeer waarschijnlijk dat wanneer hun kind ’s nachts wakker is, zij het zelf ook zijn. De ouders, hun partners en anderen die voor het kind zorgen, kunnen ook een slaaptekort hebben.

Atopische dermatitis richt zowel fysiek als mentaal grote schade aan. De huid wordt rood en ligt soms open, wat iemands uiterlijk aantast. Vanwege de constante jeuk die ze hebben, kunnen mensen met atopische dermatitis niet onopgemerkt blijven en trekken ze de aandacht. Het afwijkende uiterlijk en gedrag kunnen problemen veroorzaken, zoals een laag zelfbeeld, problemen in relaties met leeftijdsgenoten en partners, gepest worden, discriminatie en sociale uitsluiting.

Leven met atopische dermatitis kan veel stress veroorzaken. De stress zelf is trouwens ook een grote trigger van de ziekte², wat de symptomen kan verergeren en de situatie kan verslechteren.

Atopische dermatitis en levenskwaliteit

Uit een recente Koreaanse studie bij bijna 12.000 mensen is gebleken dat volwassenen met atopische dermatitis duidelijk minder levenskwaliteit en meer stress hadden dan degenen zonder de ziekte³.

De simpele titel van een onderzoeksartikel uit 2006 – ‘Quality of life and childhood atopic dermatitis: the misery of living with childhood eczema’ (Levenskwaliteit en atopische dermatitis tijdens de kinderjaren: de ellende van kinderen met kindereczeem)¹ – zegt veel over de stress die de ziekte bij jongeren kan veroorzaken.

Anderen zien lijden kan ook moeilijk zijn. De ouders van baby’s en kinderen met atopische dermatitis kunnen zich uiteindelijk angstig, schuldig, machteloos en gedeprimeerd voelen. In dit rapport wordt geconcludeerd dat er is aangetoond dat de vermindering van de levenskwaliteit door kindereczeem groter of gelijk is aan andere vaak voorkomende kinderziekten zoals astma en diabetes. Dit onderstreept de omvang van eczeem als ernstige chronische kinderziekte.¹

De ziekte kan ook grote financiële gevolgen hebben voor gezinnen en voor de maatschappij in haar geheel.¹

De behandeling kan voor gezinnen met een laag inkomen duur zijn. Omdat de ziekte ook blijft ontstaan in ontwikkelingslanden, is het waarschijnlijk dat het probleem niet kleiner, maar groter wordt. Gegevens wijzen erop dat de ziekte verantwoordelijk is voor een groot aantal ziektedagen (aantal dagen afwezig op school of op het werk). Wat tijd betreft, oefent dit een grote druk uit op zorgverleners.

Helaas bestaat er geen remedie voor atopische dermatitis. Er bestaan echter wel verschillende manieren om je atopische huid of die van je kind te verzorgen en te helpen de symptomen te verminderen en tot rust te brengen:

Onderzoek heeft aangetoond dat een medische behandeling de parameters van de levenskwaliteit kan verbeteren⁴ en dat regelmatig gebruik van huidverzorgingsproducten de algemene toestand van de huid kunnen verbeteren, wat bevorderlijk is voor de nachtrust en de levenkwaliteit.⁵

Een verzorgingsproduct zoals de Eucerin AtopiControl Intensief Kalmerende Crème kan als cosmetisch verzorgingsproduct tegelijkertijd worden gebruikt met een medisch product, om het jeukerige gevoel van de huid te verzachten. Er is klinisch en dermatologisch bewezen dat de Eucerin AtopiControl Intensief Kalmerende Crème de slaap en de levenskwaliteit aanzienlijk verbetert als daarna de Eucerin AtopiControl Bodylotion wordt gebruikt.⁵ Om meer te weten te komen kun je onze artikelen Atopische dermatitis bij baby’s – Verzachten en verzorgen en Verzachting van de atopische huid – bestaat er een huidverzorgingsroutine die geschikt is voor mijn huid met neiging tot atopie? lezen.

Bepalen wat mogelijke triggers zijn en ze vermijden is een andere belangrijke maatregel om de symptomen te vertragen en te verminderen. Je kunt meer te weten komen over mogelijke triggers van atopische dermatitis en over de manier waarop je ze kunt vermijden door het artikel Atopische dermatitis begrijpen te lezen. Als je baby of kind de ziekte heeft, kun je tips krijgen over de vaakst voorkomende triggers bij kinderen en zuigelingen en over hoe je ze kunt vermijden in ons artikel Atopische dermatitis op het lichaam bij kinderen – De tekenen vaststellen en verlichten.